Uşak'ın tarım kültürüne alternatif yeni bir bitki: Kolza

Uşak'ın (Türkiye'nin) tarım kültürüne alternatif yeni bir bitki: Kolza (Brassica napusL.)

Uşak'ın tarım kültürüne alternatif yeni bir bitki: Kolza

Uşak Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet ATASOY ile Tıp Fakültesi Uzman Biyoloğu İlkay HASKAN ATASOY tarafından “AN ALTERNATIVE NEW PLANT FOR THE FARMING CULTURE OF USAK (TURKEY): COLZA (Brassıca napus L.)” adıyla İngilizce olarakyazılan makale  “Turkish Studies” dergisinde yayınlanmıştır.



“Uşak’ta kolza yetiştiriciliğine elverişli 48.069 dönüm arazinin tespit edildiği bu çalışmada şunlara yer verilmektedir: “Coğrafi bilgi sistemleri teknolojisi ile çeşitli faktörlerin üst üste çakıştırılmasıyla kolza yetiştiriciliğine en uygun alanlar tespit edilmiştir. Kolza yetişme koşullarını saptayabilmek amacıyla toprağın kum içeriği, organik madde miktarı ve toprağın pH’ı gibi parametreler açısından araştırıldığı belirtilmektedir. Uşak’ta bitki planlaması yapmak amacıyla sahada alınan toprak numuneleri, Uşak Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğüne bağlı laboratuvarda, ortak protokol gereğince, çeşitli analizlere tabi tutulduğu vurgulanmaktadır. Bu teknik bilgilerin ardından kolza bitkisinin ekolojik ve ekonomik özelliklerine ilişkin geniş bilgilerin yer aldığıbu çalışmada; kolza doğal yollarla elde edilmiş veçiçekli bitkiler sınıflamasının, Cruciferae familyasından Brassicae türüne ait Brassica napus L. olarak bilinen bir yağ bitkisi olduğu belirtilmektedir.Dünyada, yağ bitkileri tarımında soya ve pamuk çiğidinden sonra en fazla üretimi olan bitki kolzanın olduğu açıklanmaktadır. Bitkinin, yazlık ve kışlık çeşitlerinin olması, yetişme devresinin kısa olması, dekarlık veriminin yüksek olması, yağ vermesi, hasat döneminin diğer yağ bitkilerine nazaran daha erken olması, yağ ve yem fabrikalarına hammadde sağlaması, erken çiçek açarak arıcılığa destek olması açısından öneminin büyük olduğu belirtilmektedir. Bu özelliklere ilaveten diğer otsu bitkilere nazaran daha erken bir dönemde gelişerek sağladığı gölge tavı sayesinde de yabani otlarla mücadele edebilecek bir yapıya da sahip olduğu bilgisi yer almaktadır. Özellikle Akdeniz iklim bölgesinde yaygın olarak yetişen kolza, önemli bir besin kaynağı olmakla birlikte biyodizel enerjisi olarak da kullanıldığına vurgu yapılmaktadır. Yaklaşık olarak %40-50 oranında yağ içeriğine sahip olan bu bitkininyağı, kolesterol ve trigliserid seviyesi ile kan hücresinin akışkanlığını düzenlediği için kalp ve damar sağlığı açısından oldukça önemli olduğu bilgisine yer verilmektedir”.
“Uşak’ta kolza tarımına uygun alanlarını tespit etmek amacıyla yapılan bu çalışmada yaklaşık 50 bin dönüm civarında sulu tarım arazisinin kolza yetiştiriciliğine elverişli olduğu bulgusuna varılmıştır. Baltalı ovası, kolza tarımının geliştiği alanların başında gelmesiyle civarda başka ekonomik faaliyetlerinin de gelişmesinevurgu yapılmaktadır. Özellikle kolza tarımın Baltalı yörede başlatılmasıyla arıcılık faaliyetinin yaygınlaşacağına dikkat çekilmiştir. Birbirini bütünleyen bu faaliyetlerin yörenin kırsal olarak kalkınmaya katkı yapabileceğine sonucu elde edilmiştir”.
“Kolza, sulamaya çok fazla ihtiyaç duyan bir bitki değildir. Ancak sulama tarım alanlarının kolza yetiştiriciliğinde için önemli faktör olarak planlanmış olması, sonbahar yağışlarının kararsızlığı ilgilidir. Sonbaharda yağışların gecikmesi halinde, bitkiyi kış soğuklarına karşı korumak amacıyla ekim ayının başlarında sulaması gerektiği açıklanmıştır. Ancak diğer aylarda sulamaya pek ihtiyaç duymadığı belirtilmiştir. Diğer kıyı bölgelerine göre sulamanın kıt olduğu Uşak yöresinde, sulamaya fazla ihtiyaç olmaksızın, kolza tarımına elverişli sahaların bulunması yöre için önemli bir potansiyel olduğu sonucuna varılmıştır. Bu potansiyelin işletilmesiyle Uşak’ta 720 ile 1200 ton kolza üretimi gerçekleşebileceği hesaplanmıştır”.
“Belirlenen alanlarda kolza tarımının yüksek verimli olabilmesini sağlamak amacıyla toprak hazırlığı, ekim zamanı, tohumluk, ekim şekli, bakım, gübreleme, ekim nöbeti, yabancı ot mücadelesi, kolza hastalık ve zararlıları, hasat ve depolama gibi konularda uzman görüşünün illaki gerekli olduğu bilgisi eklenmiştir”. 
 
Kaynak:Ahmet ATASOY - İlkay HASKAN ATASOY, “An Alternatıve New Plant For The Farming Culture Of Usak (Turkey): Colza (Brassıca napus L.)”, Turkish Studies Volume 14 Issue 6, 2019, p. 2995-3008 DOI: 10.29228/TurkishStudies.25889 ISSN: 1308-2140.
 


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.