Uşaklı doktordan altın bilgiler

Endoskopi vücut boşluklarının ucunda ışık kaynağı ve kamera bulunan esnek bir alet ile incelenme işlemidir. Eğer yemek borusu, mide ve onikiparmakbağırsağı inceleniyorsa ‘’gastroskopi’’, kalınbarsağın tamamı inceleniyorsa ‘’kolonoskopi’’ adı verilir.

Medical Park Uşak Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Salih Derya AKIN; endoskopik incelemeler ve kimlere ve ne zaman uygulandığı hakkında kısaca şu bilgileri verdi.

Endoskopiyi neden yaptırmalıyız?

Genel olarak endoskopi, belirtilerin nedenini araştırmak ve sindirim sistemi bozuklukların tanısını koymak için gerçekleştirilir.
Endoskopi inceleme yapılan tüm alanlarda hastalıkların kesin ve erken tanınmalarına olanak sağlayan bir yöntemdir. İşlem sırasında şüpheli alanlardan alınan biyopsiler ile hastalığın kesin tanısı konulabilmektedir. Böylece erken ve doğru tedavi yöntemleri kullanılıp hastalığın daha kısa zamanda ortadan kaldırılabilmesi sağlanmaktadır. Bu işlem ile kalınbarsak da bulunan ve ileride kansere neden olabilen polip denilen oluşumlar tamamı ile çıkarılabilmekte ve kişiler kanserden korunabilmektedir. Mide ilaçlarına direnci sağlayan Helicobakteri pilori denilen bakterinin midede varlığını araştırmak için parça alınmasına ve mide kanamalarında uygun durumlarda sklerotrapi yapılmasına olanak sağlamaktadır.
Gastroskopi kimlere yapılmalıdır?
• Yutkunma zorluğu çekenlere (katı ve sıvı)
• İnatçı kusması olanlara
• Nedeni belli olmayan kansızlık ve kilo kaybı olanlara
• Tekrarlayan karın ağrıları ve mide yanması, ekşimesi şikayeti olanlara
• Yabancı cisim yutan kişilere
• Kan kusma ve siyah renkli dışkılama şikayeti olanlara
• Ağıza acı su gelmesi şikayeti olanlara
• Uzun süre geçmeyen ağız kokusu olanlara
• Kronik karaciğer hastalığı olanlara
• Daha önceden tanısı konulmuş hastalarda kontrol amaçlı olarak
• Mide-barsak grafisi ve tomografi gibi incelemelerde saptanan şüpheli durumlarda gastroskopik inceleme yapılmalıdır.

Kolonoskopi ile poliplerin bulunup çıkarılması ve kalın bağırsak kanser gelişimi önlenebilmektedir.

Polipler kalın bağırsağın (kolon ve rektum) yüzeyini örten iç tabakanın anormal büyümesi sonucu gelişen ve bağırsak kanalı içine doğru büyüyen oluşumlardır. Kısaca bağırsağın iç yüzünü döşeyen örtü üzerinde olan kabarıklıklara polip denilir. Poliplerin büyük bir kısmı iyi huylu oluşumlardır. Fakat küçük bir kısmıda büyüyüp kanser gelişimine öncü lezyonlar oldukları için erken dönemde çıkarılması gerekmektedir. Küçük polipler çoğu zaman herhangi bir bulgu vermese de zamanla büyüyüp kanama, karın ağrısı gibi şikâyetlere neden olabilmektedir.

Kolonoskopi kimlere yapılmalıdır?

En çok kalın bağırsak kanserinin erken tanısı ve önlenmesi için bu tetkik istenmektedir Ayrıca;
• Dışkısında kan tespit edilen kişilere
• Açıklanamayan ishal şikayeti olanlara
• Açıklanamayan karın ağrısı, gaz ve şişkinlik şikayeti olanlara
• Açıklanamayan kilo kaybı olanlara
• Nedeni bulunamayan kansızlığı olanlara
• Kronik kabızlığı olanlara
• Ailesinde kalınbarsak kanseri olanlara
• Kalınbarsağında polip saptanan hastalara
• Kalınbarsak kanseri operasyonu geçirmiş hastaların kontrolünde
• 40 yaşın üzerinde dışkılama değişikliği olan kişilere
• 40 yaşın üzerinde herhangi bir problemi olmayan kişilerde 5 yılda bir kolonoskopik inceleme yapılmalıdır

Endoskopik işlemler (gastroskopi ve Kolonoskopi) sonrasında aynı gün sosyal hayata geri dönülebilmekte ve yemek yenebilmektedir. Endoskopide bugün yardımcı ekipmanlarında gelişmesi ile erken evrede saptanan kanser, ameliyata gerek kalmaksızın endoskopik olarak tedavi edilmektedir. Hem halkımızın endoskopik incelemelere olan ön yargısının değişmesi, hem de endoskopi’nin her vatandaşımız için ulaşılabilir bir tetkik olması sonucu birçok mide ve kolon kanseri erken teşhisi sayesinde ölümün önüne geçmiş oluyoruz.